Znajomość daty powstania budynku jest kluczowa w procesie gospodarowania nieruchomościami, chociażby podczas ustalania wartości lokalu, oceny jego stanu technicznego i żywotności, weryfikacji stanu prawnego (wpis do rejestru zabytków) czy nawet przy zakupie polisy mieszkaniowej. W wielu sytuacjach datę tę można ustalić analizując oficjalną dokumentację urzędową, co jest często relatywnie proste i pochłania niewiele czasu. Dlatego też skupmy się najpierw na oficjalnych źródłach, a dopiero później na mniej oczywistych rozwiązaniach, takich jak np. analiza cech architektonicznych budynku.
Jak znaleźć datę budowy budynku z dokumentów urzędowych?
Poszukiwania daty budowy budynku najlepiej rozpocząć od przejrzenia księgi wieczystej (KW). Pomocne mogą również okazać się kontakt z lokalnymi urzędami czy przejrzenie zasobów archiwów państwowych.
Księgi wieczyste
Księgi wieczyste to podstawowe źródło wiedzy o nieruchomościach. Mają one charakter oficjalny i są powszechnie dostępne. Żeby przejrzeć zawartość KW nie jest więc potrzebne żadne zezwolenie – może to zrobić każdy, o ile tylko posiada numer księgi przyporządkowanej do interesującego go budynku lub lokalu.
Księgi wieczyste można bezpłatnie przeglądać na oficjalnej stronie rządowej: ekw.ms.gov.pl. Żeby to zrobić, musisz tylko wpisać w odpowiednim miejscu trzynastocyfrowy numer KW, a ten możesz pozyskać, również za darmo, np. na stronie: geoportal.gov.pl.
Niestety, nie wszystkie księgi wieczyste zawierają daty budowy nieruchomości. Czasami podany jest tam tylko przybliżony okres powstania budynku, ale może się też zdarzyć, że KW nie będzie zawierała żadnej wzmianki na omawiany temat.
Urząd gminy lub miasta
Lokalne urzędy gminy lub miasta przechowują archiwalne dokumenty związane z budową, przebudową czy rozbudową nieruchomości. Znajdziesz tam chociażby pozwolenia na budowę, projekty budowlane, decyzje administracyjne czy mapy sytuacyjno-wysokościowe. Tego rodzaju dokumentacja techniczna i administracyjna często zawiera daty budowy oraz ogólnie informacje o tym, jak zmieniał się dany budynek na przestrzeni lat.
Starostwo powiatowe
Rok budowy budynku możesz również ustalić dzięki informacjom uzyskanym w starostwie powiatowym, szczególnie w wydziale geodezji i kartografii. Zgromadzone tam mapy mogą zawierać nie tylko daty budowy, ale i konkretne parametry budynku czy informacje o jego statusie prawnym.
Archiwa państwowe
Archiwum państwowe jest miejscem, w którym znajdziesz unikalne dokumenty, często niedostępne w innych urzędach. Chodzi tutaj m.in. o stare plany, projekty czy wykonane przed wieloma laty fotografie budynków. Dzięki tym materiałom będziesz w stanie poznać nieco szerzej historie budynku, który cię interesuje, dowiedzieć się np. kto był jego pierwszym właścicielem czy w jakich okolicznościach powstał. Oczywiście, możesz tam również natrafić na datę budowy budynku lub informacje, które przybliżą cię do jej poznania.
Ewidencja gruntów i budynków
W ustaleniu daty budowy budynku może ci też pomóc dokumentacja zgromadzona w ewidencji gruntów i budynków. Jest to centralne źródło wiedzy o nieruchomościach zawierające informacje o powierzchni, rodzaju zabudowy oraz datach powstania budynków. To źródło jest przydatne głównie w pozyskiwaniu informacji o nowszych nieruchomościach, które posiadają bardziej kompletną dokumentację.
Pamiętaj, że przy ustalaniu daty budowy nieruchomości najlepiej korzystać z więcej niż jednego źródła. W dokumentacji, szczególnie tej wiekowej, mogą znajdować się błędne lub niekompletne dane. Dlatego też, żeby uzyskać pewność, zawsze warto sięgnąć do co najmniej dwóch niezależnych źródeł.
Jak jeszcze można sprawdzić rok budowy budynku?
Niestety, czasami żeby ustalić rok budowy nieruchomości, potrzeba nieco więcej czasu i zaangażowania. W niektórych sytuacjach pomocna może okazać się analiza cech architektonicznych budynku, w innych wywiad środowiskowy, a w jeszcze innych kontakt z zarządcą nieruchomości lub konserwatorem zabytków.
Analiza cech architektonicznych budynku
Informacji o dacie budowy budynku może dostarczyć nam również... sam budynek. Przykładowo, jeśli reprezentuje on styl secesyjny, najprawdopodobniej powstał na przełomie XIX i XX wieku, jeśli jest to modernizm, to powinniśmy go datować na lata 20. lub 30. XX wieku, a jeśli brutalizm, zapewne budowa została zakończona w latach 50. lub 60. poprzedniego stulecia. Należy przy tym pamiętać, że dany budynek na przestrzeni lat mógł przejść przebudowę lub po prostu większy remont, co może utrudnić wskazanie okresu, w którym powstał.
Na niektórych domach i kamienicach, najczęściej nad głównym wejściem, znaleźć można tablice pamiątkowe czy ornamenty z konkretnymi datami, które najprawdopodobniej przedstawiają daty budowy. Również wewnątrz klatek schodowych budynków powstałych w czasach PRL-u spotkać można analogiczne tabliczki.
Kontakt z administracją budynku i wywiad społeczny
W celu ustalenia daty budowy budynku możemy również skontaktować się z administracją, czyli z odpowiednią wspólnotą lub spółdzielnią mieszkaniową. Jeśli okres dzielący powstanie budynku od przejęcia nad nim pieczy przez administratora nie jest zbyt długi, ten kierunek może okazać się właściwym.
Warto też wspomnieć o wywiadzie środowiskowym, czyli rozmowie z mieszkańcami budynku, którego wiek nas interesuje. Często nieruchomości są przecież przekazywane z pokolenia na pokolenie, a więc jest szansa, że aktualni lokatorzy będą wstanie udzielić nam cennych informacji, których nie znajdziemy w żadnych oficjalnych źródłach pisanych.
Pozostałe sposoby na poznanie historii budynku
Rok budowy budynku można jeszcze ustalić na kilka innych sposobów, takich jak:
- Analiza świadectwa energetycznego budynku – na pierwszej stronie tego dokumentu powinna znajdować się data zakończenia budowy budynku. W tym przypadku istnieje jednak ryzyko, że znajdujące się tam dane mogą mieć charakter deklaratywny, czyli wynikający z wiedzy, jaką posiada osoba zamawiająca świadectwo. Nie dla wszystkich lokali takie dokumenty są też sporządzane.
- Analiza map historycznych – takie dokumenty mogą pochodzić z bardzo różnych źródeł, np. ze wspomnianego już geoportalu, ale też chociażby z prywatnych zbiorów czy zasobów różnorakich muzeów.
- Prześledzenie historii zamieszkania budynku – np. na podstawie tzw. książek adresowych czy innych informacji zamieszczonych w Internecie.
- Analiza danych Systemu Informacji Przestrzennej (SIP) – są to oficjalne strony prowadzone przez instytucje samorządowe. Dostępne tam dane mogą pomóc w ustaleniu interesującej nas daty budowy budynku.
- Kontakt z konserwatorem zabytków – informacji o starszych budynkach może udzielić ci również konserwator zabytków.
|
Warto wiedzieć! W Polsce nieruchomość staje się zabytkiem nie dlatego, że przekroczyła określony wiek, ale ze względu na jej szczególną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Status zabytku nadaje wojewódzki konserwator zabytków według specjalnej procedury, której zwieńczeniem jest wpis do rejestru zabytków, co ma określone konsekwencje prawne. Zwyczajowo przyznanie statusu zabytku rozważa się w przypadku budynków, które mają co najmniej 50 lat, jednak nie sankcjonuje tego żaden przepis prawny. Dlatego też zabytkiem może być np. wyjątkowo cenny pod względem artystycznym dom mający 40 lat, ale już niekoniecznie 100-letnia kamienica, jeśli do tej pory nie zainteresował się nią konserwator zabytków. |
Na co uważać przy sprawdzaniu daty budowy budynku?
Jeśli chcesz ustalić rok budowy budynku i uniknąć niepotrzebnych problemów, rozpocznij od sprawdzenia tych źródeł, do których dostęp jest najprostszy i które są jednocześnie wiarygodne. W pierwszej kolejności zajrzyj więc np. do internetowej wersji księgi wieczystej czy do geoportalu. Dopiero kiedy wyczerpiesz relatywnie łatwe rozwiązania, przejdź do tych bardziej angażujących i mniej oczywistych.
Kluczowe jest to, żeby sprawdzić rok budowy budynku w co najmniej dwóch niezależnych źródłach. Nawet jeśli chodzi o nieruchomość, która powstała w ostatnich latach, lepiej nie poprzestawać na tylko jednym dokumencie. Błędne informacje generowane są przecież we wszystkich okresach, również współcześnie, a znaleźć je można i w półoficjalnej dokumentacji, i np. w księgach wieczystych, które są prowadzone przez sądy rejonowe, czyli jak najbardziej poważne instytucje.
